Uitfasering van 2-takt brom- en snorfietsen in Amsterdam

Blog

Deze exercitie is gericht op het bepalen van het moment waarop de 2-takt brom- en snorfietsen zijn uitgefaseerd in Amsterdam. Hierbij is het niet zozeer van belang wanneer de allerlaatste 2-takt uit Amsterdam verdwijnt, maar het moment dat de 2-takt voertuigen nog maar beperkt in het verkeer aanwezig zijn. Voor de term ‘uitgefaseerd’ worden in deze studie twee verschillende definities gehanteerd. Te weten:
- Het moment dat het aantal gereden kilometers door deze voertuigcategorie minder dan 5% bedraagt van het aantal gereden kilometers door deze voertuigcategorie in 2009. Het jaar 2009 is gekozen als basisjaar omdat dat het jaar is waarin het aantal afgelegde kilometers met 2-takt brom- en snotfietsen maximaal was.
- Het moment dat het aandeel 2-takt brom- en snorfietsen minder dan 5% bedraagt van de totale afgelegd afstand door brom- en snorfietsen in Amsterdam.

Uitstroom van geregistreerde brom- en snorfietsen
Voor het bepalen van het moment waarop de 2-takt voertuigen vermoedelijk zullen zijn uitgefaseerd, is allereerst bepaald hoe de uitstroom (door slijtage of export) van brom- en snorfietsen verloopt. Deze uitstroom wordt gedefinieerd als het aantal voertuigen van een bepaald bouwjaar dat per jaar wordt uitgeschreven ten opzichte van het totaal aantal gekochte voertuigen uit dat bouwjaar. Dit verloop is gelijk verondersteld voor voertuigen van alle bouwjaren. Voor de eerste jaren is uitgegaan van het door CBS vastgestelde landelijk gemiddelde uitstroomverloop. Daarna is het verloop zo gekozen dat het aantal geregistreerde voertuigen in Amsterdam klopt met de geregistreerde voertuigen in Amsterdam volgens de RDW.

In werkelijkheid worden brom- en snorfietsen ook naar Amsterdam geïmporteerd door eigenaars die naar Amsterdam verhuizen of een tweedehands voertuig aanschaffen van buiten de gemeente. Daarnaast worden voertuigen uit Amsterdam geëxporteerd door eigenaars die verhuizen uit de gemeente of voertuigen die tweedehands worden verkocht aan iemand buiten Amsterdam. In deze studie is aangenomen dan beide stromen elkaar opheffen.

Instroom van nieuwe brom- en snorfietsen
Om vast te kunnen stellen wanneer het aandeel 2-takt brom- en snorfietsen minder dan 5% bedraagt van de totale afstand afgelegd door brom- en snorfietsen, is een aanname gedaan over de instroom van nieuwe brom- en snorfietsen vanaf 2013. Hiervoor is aangenomen dat de instroom in de toekomst gelijk zal zijn aan de instroom in 2013. Zoals hiervoor beschreven, is aangenomen dat de instroom van tweedehands voertuigen (“geïmporteerd” naar Amsterdam) gelijk is aan de uitstroom.

Afname van gereden afstand 
met voertuigleeftijd
Naast het feit dat het aantal ingeschreven voertuigen uit een bepaald bouwjaar afneemt met de jaren, rijden oudere voertuigen gemiddeld ook minder dan nieuwe voertuigen. Ook hiervoor is een verloop vastgesteld. Hiervoor is gebruik gemaakt van cijfers van CBS op basis van enquêtes van ongeveer 3.000 Nederlandse brom- en snorfietseigenaren. Bovendien is aangenomen dat ongeveer evenveel brom- als snorfietsen aanwezig zijn in Amsterdam. Dit is het gemiddelde van de verdeling tussen 2011 en 2013.

Aandeel 2-takt in totale nieuwverkopen
Tot en met 2003 is aangenomen dat het aandeel 2-takt voertuigen 92% bedroeg van de nieuwverkopen. Dit is gebaseerd op gegevens van een aantal importeurs van brom- en snorfietsen met een groot marktaandeel. Vanaf 2003 is het aandeel 2-takt voertuigen gaan afnemen. Op basis van dezelfde gegevens van importeurs is aangenomen dat het aandeel 2-takt voertuigen nog 5% bedroeg van de nieuwverkopen in2012. Het verloop tussen deze jaren is zo gekozen dat:
- Het aandeel 2-takt voertuigen ongeveer 40% bedraagt van de totale registraties van brom- en snorfietsen in 2013, zoals empirisch vastgesteld in tellingen door ‘de gezonde stad’ en
- Het aandeel 2-takt voertuigen ongeveer 30% bedraagt van de totale verkeersprestaties van brom- en snorfietsen in 2013, zoals empirisch vastgesteld door een RDW keurmeester tijdens een steekproef onder weggebruikers.
Vanaf 2017 is aangenomen dat er geen nieuwe 2-takt voertuigen meer verkocht zullen worden als gevolg van strengere wetgeving.
Het veronderstelde verloop van het aandeel 2-takt voertuigen in de totale verkoop van brom- en snorfietsen is weergegeven in de grafiek.

Resultaten
Zoals gesteld in de inleiding is op twee manieren bepaald wanneer de 2-takt brom- en snorfietsen zijn uitgefaseerd.
- Het moment dat het aantal gereden kilometers door deze voertuigcategorie minder dan 5% bedraagt van het aantal gereden kilometers door deze voertuigcategorie t.o.v. 2009: dit is ingeschat op het jaar 2023.
- Het moment dat het aandeel 2-takt brom- en snorfietsen minder dan 5% bedraagt van de totale afgelegd afstand door brom- en snorfietsen in Amsterdam: dit is ingeschat op het jaar 2022.

Gevoeligheidsanalyse
Zoals hierboven beschreven zijn het verloop van de uitstroom van geregistreerde brom- en snorfietsen en van de hoeveelheid gereden kilometers als functie van de voertuigleeftijd, zo gekozen dat het aantal geregistreerde brommers in Amsterdam in de jaren 2007 tot en met 2012 zo goed mogelijk overeenkomen met de registraties volgens RDW.
Daardoor is het het aandeel 2-takt in de nieuwverkopen door de jaren heen de enige parameter waarin relatief weinig inzicht is en waarmee daarom nog geschoven kan worden. Voor deze gevoeligheidsanalyse zijn daarom vier verschillende scenario’s getest.

- Scenario 1): Het aandeel 2-takt is gaan afnemen in 2004 en lag vanaf 2012 op 5%
- Scenario 2): Het aandeel 2-takt is gaan afnemen in 2005 en lag vanaf 2012 op 5%
- Scenario 3): Het aandeel 2-takt is gaan afnemen in 2007 en lag vanaf 2012 op 5%
- Scenario 4): Het aandeel 2-takt is gaan afnemen in 2006 en lag vanaf 2010 op 5%

Bij scenario’s 2 en 3 blijven de jaren waarin de 2-takt brom- en snorfietsen uitgefaseerd zullen zijn gelijk aan het basisscenario (Scenario 1). Indien het verloop zo is geweest als in Scenario 4), zullen de 2-takt voertuigen één jaar eerder uitgefaseerd zijn. Hieruit valt te concluderen dat het moment waarop de 2-takt brom- en snorfietsen uitgefaseerd zullen zijn, maar in beperkte mate afhankelijk is van het exacte verloop van het aandeel 2-takt voertuigen in de nieuwverkopen.

Auteurs: Maarten Verbeek (TNO) Jeroen Grooten (DIVV)